Jeszcze kilkanaście lat temu programowanie kojarzyło się głównie z dorosłymi informatykami i skomplikowanym kodem. Dziś coraz częściej pojawia się w szkołach – nawet na etapie edukacji wczesnoszkolnej. I nie bez powodu. Programowanie nie jest tylko nauką pisania kodu, ale przede wszystkim narzędziem rozwijającym umiejętności, które realnie pomagają dzieciom radzić sobie z nauką szkolną. W tym artykule przyjrzymy się, w jaki sposób programowanie wspiera dziecko w szkole, także wtedy, gdy nie planuje ono kariery informatycznej.
Programowanie to trening myślenia, nie tylko technologii
Największą wartością programowania jest to, że uczy myślenia przyczynowo – skutkowego. Dziecko widzi, że każda decyzja ma konsekwencje. W szkole dzieci często uczą się gotowych schematów. Programowanie działa inaczej – zmusza do samodzielnego myślenia. To z kolei pomaga w życiu jak i nauce. Błędy są naturalnym procesem w nauce a dzieci uczą się z nimi mierzyć i rozwiązywać. Te umiejętności są uniwersalne i przekładają się na niemal każdy przedmiot szkolny- wypracowania szkolne, projekty, obliczenia matematyczne itd.
Wsparcie w nauce matematyki
Matematyka to obszar, w którym wpływ programowania jest najbardziej zauważalny. Podczas programowania dziecko: operuje liczbami w praktyczny sposób, rozumie zależności i zmienne, ćwiczy logiczne myślenie, widzi sens działań matematycznych. Zamiast abstrakcyjnych zadań w zeszycie, liczby zaczynają czemuś służyć – np. do sterowania postacią w grze lub obliczania punktów. Dzięki temu uczniowie zaczynają ją rozumieć, a nie jedynie zapamiętywać wzory. matematyka zamienia się w atrakcyjne narzędzie do osiągniecia celu. Dla wielu dzieci to właśnie ten element sprawia, że matematyka przestaje być nudna i stresująca, a zaczyna być ciekawa i zrozumiała. Dziecko z ciekawością podchodzi do nowych pojęć i nie boi się popełniać błędów.
Programowanie a nauka języka polskiego
Choć może to zaskakiwać, programowanie wspiera także kompetencje językowe. Programowanie opiera się na jasnej strukturze: początek – kolejne kroki – efekt. Dokładnie tak samo jest z wypowiedzią pisemną czy ustną. Pisanie kodu przypomina tworzenie opowiadania, w którym każdy element ma swoje miejsce i sens. Dodatkowo rozwija wyrażania myśli. W programowaniu nie ma miejsca na niedopowiedzenia -polecenie musi być dokładne, aby komputer je zrozumiał. Dzięki temu dzieci zaczynają pisać konkretniej i czytelniej, co bardzo pomaga na lekcjach języka polskiego. Dzieci zaczynają czytać ze zrozumieniem, interpretować zadania i polecenia a to pomaga w czytaniu chociażby lektur.
Nauka cierpliwości i koncentracji
Programowanie uczy, że nie wszystko działa od razu. Trzeba sprawdzić, co poszło nie tak. Należy spokojnie przenalizować cały proces i popełnić błąd. Dzięki temu dzieci zaczynają uczyć się wytrwałości i przestają odczuwać lęk przy trudnych zadaniach. Stają się bardziej odpowiedzialne i odporne na stres. W dodatku programowanie wydłuża czas skupienia – uczy cierpliwości. Dziecko ma możliwość samodzielnego wykonania pewnych procesów – bez koncentracji ciężko jest uzyskać dany rezultat. Dlatego dzieci czują się zmotywowane do wykonania czynności, która wymaga czasu. Wszystko co robimy w programowaniu uczy regulacji emocji, koncentracji i odroczenia gratyfikacji, co jest niezwykle ważne zwłaszcza w czasach kiedy jesteśmy przebodźcowani.
Współpraca i komunikacja
Wiele projektów programistycznych realizowanych jest w parach lub zespołach. Zmusza to do współpracy i rozmowy. Nawet w przypadku cichych uczniów jest możliwe wykształcenie umiejętności tłumaczenia swoich pomysłów, proponowania swojego rozwiązania, słuchania innych i respektowania czyjegoś myślenia. Przy okazji dziecko nie czuje się zmuszane ponieważ zajęcia są prowadzone w ramach zabawy. Można powiedzieć, że większość gier zespołowych polega na tym ale tutaj działamy w konkretnym celu, jeśli dzieci nie potrafią się komunikować – nie wszystko zawsze wyjdzie. Dlatego tak ważna jest kooperacja i nawiązywanie więzi. To kompetencje społeczne, które mają ogromne znaczenie nie tylko w szkole, ale i w dorosłym życiu.
Programowanie pomaga w szkole, ponieważ: rozwija logiczne myślenie, wspiera naukę matematyki i przedmiotów ścisłych, uczy koncentracji i wytrwałości, rozwija kompetencje językowe i społeczne. To nie jest moda ani chwilowy trend. To narzędzie edukacyjne, które pomaga dzieciom lepiej rozumieć świat i skuteczniej radzić sobie z wyzwaniami szkolnymi. Programowanie nie zastępuje tradycyjnej nauki – ono ją wzmacnia.